پژوهش در ایمنی، سلامت و محیط زیست

پژوهش در ایمنی، سلامت و محیط زیست

ردپای جنگ بر محیط‌زیست: مروری جامع بر پیامدهای محیط‎زیستی و راهکارهای کاهش تخریب‌های ناشی از منازعات مسلحانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه مراغه
چکیده
منازعات مسلحانه از اصلی‌ترین عوامل تهدیدکننده پایداری اکوسیستم‌ها و تخریب محیط‌زیست در سطح جهان محسوب می‌شوند. پیامدهای این درگیری‌ها فراتر از بازه زمانی جنگ، در قالب آلودگی پایدار خاک، آب و هوا، نابودی زیستگاه‌ها و اختلال در خدمات اکوسیستمی، دهه‌ها تداوم می‌یابند. با وجود اهمیت روزافزون این موضوع، مطالعات جامع و یکپارچه که ابعاد مختلف این پیامدها را بررسی کنند، همچنان محدود است. پژوهش حاضر با هدف تبیین پیامدهای محیط‌زیستی جنگ و ارائه راهکارهای کاهش بوم‌کُشی، با رویکردی مروری و با بهره‌گیری از روش مطالعات کتابخانه‌ای، به تحلیل مقالات، گزارش‌های علمی و اسناد معتبر در بازه زمانی ۲۵ سال گذشته پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهند که فعالیت‌های نظامی علاوه بر تخریب مستقیم اکوسیستم‌ها، موجب کاهش ظرفیت جذب کربن، تخریب زیرساخت‌های حیاتی و کاهش تاب‌آوری اکولوژیک می‌شوند. همچنین، روند رو‌به‌رشد شناسایی بوم‌کُشی به‌عنوان یک جرم بین‌المللی، نشان‌دهنده تحولی در حقوق محیط‌زیست و افزایش فشار بر مسئولیت‌پذیری جهانی است. نتایج پژوهش بر ضرورت ادغام ملاحظات محیط‌زیستی در برنامه‌ریزی‌های نظامی، توسعه چارچوب‌های حقوقی الزام‌آور، تقویت ارزیابی‌های اثرات محیط‌زیستی و گسترش همکاری‌های بین‌المللی جهت مدیریت بحران‌های زیستی و دستیابی به توسعه پایدار تأکید می‌کند.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 28 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 12 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 21 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1405