https://hse.ihu.ac.ir/ پژوهش در ایمنی، سلامت و محیط زیست fa daily 1 Fri, 22 May 2026 00:00:00 +0330 Fri, 22 May 2026 00:00:00 +0330 https://hse.ihu.ac.ir/article_210758.html به‌منظور تحقق‌این امر و ‌دستیابی به اهداف پژوهش، در مرحله اول، ریسک‌های ایمنی ‌در اماکن رفاهی رده نظامی مربوطه و علل و پیامدهای وقوع آن ریسک‌ها، از روش مرور ادبیات، بررسی اسناد و حوادث به وقوع پیوسته احصا گردید، سپس برای ارزیابی کمی خطرات احصا شده و انجام فرایند مدیریت ریسک با کمک توزیع پرسشنامه تهیه‌شده میان 20 نفر از مدیران و با استفاده از روش تجزیه‌وتحلیل شکست و اثرات آن (FMEA) اقدام لازم صورت پذیرفت.خروجی نهایی این پژوهش به‌صورت رتبه‌بندی ریسک‌های ایمنی اماکن رفاهی موردمطالعه با توجه به میزان شدت اثر، احتمال وقوع و میزان قابلیت شناسایی ریسک‌ها مشخص گردید و نتایج نشان داد 69 خطر برای مراکز رفاهی رده نظامی وجود دارد؛ که خطر برق‌گرفتگی به علت اتصال برق، پوسیدگی و مستهلک شدن بخشی از سیستم برق‌کشی‌ آشپزخانه با عدد 9/205 دارای بالاترین سطح ریسک و خطرات ابتلا به بیماری پوستی به علت استفاده از مواد شوینده غیراستاندارد جهت شستشوی آشپزخانه با عدد ریسک 8/38 و سوختگی به علت پاشیدن مواد شوینده قوی به قسمتی از اعضای بدن در زمان شستشوی آسایشگاه با عدد ریسک 3/38 در پایین‌ترین سطح ریسک قرار دارند. در پایان به‌منظور کنترل ریسک و تکمیل فرایند مدیریت‌ریسک، راهکارهای لازم به منظور کاهش میزان وقوع، شدت و پیامدهای آن خطرات ارائه گردید. https://hse.ihu.ac.ir/article_210756.html سر و صدا یکی از آلودگی های مهم محیط زیست است که در مکان‌های مختلف زندگی انسان وجود دارد و سبب بیماری های مزمن در محیط های صنعتی و کارخانجات می شود. با توجه به اهمیت سر و صدا و آلودگی صوت در محیط کار و اثرات نامطلوب شنوایی و عوارض فیزیولوژی و روانی بر شاغلین این تحقیق با هدف ارزیابی میزان سر و صدا و مقایسه با استانداردها در یک کارخانه سیمان در جنوب شرق ایران در سال 96-1394 انجام شد. سنجش تراز صوتی در 8 ایستگاه در شرکت سیمان خاش صورت پذیرفت. در مجموع 144 بار میزان سر و صدا در روز و شب سنجش گردید. اندازه‌گیری تراز معادل مواجهه صوت بر اساس استاندارد ISO1996/1 به وسیله دستگاه صداسنج Kimo ساخت کشور فرانسه و اندازه‌گیری بر روی شبکهA انجام شد. دامنه مقادیر صدا در کارخانه سیمان 75-50 دسی بل به دست آمد. مقایسه آماری میانگین مقادیر صدا (785/0P=) در سال های 1394، 1395 و 1396 اختلاف معنی نداشت (P>0.05). میانگین مقادیر سنجش شده صدا در روز و شب در سال 1395 (021/0P=) اختلاف معنی‌داری داشت (P<0.05)، اما میانگین تراز صوتی بین شب و روز در سال های 1394 (345/0P=) و 1396 (956/0P=) اختلاف معنی نداشت (P>0.05). تراز صوتی مجاورت اداری و آموزشی 54 دسی‌بل بود. در مجاورت باسکول و درب ورودی کارخانه سطح ترازهای صوتی 75 دسی‌بل اندازه‌گیری شده است. مقایسه نتایج این پژوهش با استاندارد سازمان بهداشت جهانی و سازمان ملی محیط زیست ایران نشان می‌دهد مقادیر اندازه‌گیری شده به مراتب بالاتر از آستانه مجاز می باشد. https://hse.ihu.ac.ir/article_210759.html با گسترش روزافزون فناوری‌های ارتباطی و حضور امواج (میدان) الکترومغناطیس (EMF) در محیط زندگی، نگرانی‌هایی در خصوص تأثیرات زیست‌محیطی و سلامت انسان مطرح شده است. همچنین با گسترش روزافزون فناوری‌های بی‌سیم و پدیده اینترنت اشیاء (IoT)، انسان در معرض تراکم بالایی از امواج الکترومغناطیس قرار دارد. ارزیابی دقیق اثرات زیست‌محیطی این امواج و تأثیر آن بر بافت‌های زنده، یکی از چالش‌های اصلی بهداشت محیط و مهندسی پزشکی است. این پژوهش به بررسی مکانیسم‌های اثرگذاری امواج بر بافت‌های بدن و استانداردهای ایمنی می‌پردازد. هدف اصلی، ارائه راهکارهای عملی برای کاهش مواجهه و حفاظت از بدن در برابر تابش غیریون‌ساز است. نتایج نشان می‌دهد که رعایت اصول ایمنی و پدافند غیرعامل، افزایش فاصله از منبع تشعشع و استفاده از وسایل حفاظتی، می‌تواند احتمال آسیب‌های حرارتی و غیرحرارتی را به حداقل برساند. روش‌های سنتی اندازه‌گیری و شبیه‌سازی عددی (مانند روش FDTD) زمان‌بر و پرهزینه هستند. روش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی پس از مرحله آموزش، با سرعتی فوق‌العاده بالا پاسخ می‌دهند و هزینه محاسباتی بسیار پایینی دارند، هرچند که دقت آن‌ها وابسته به کیفیت و حجم داده‌های آموزشی است و ممکن است در شرایط ناشناخته دچار خطا شوند. این مقاله به بررسی کاربرد هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین (ML) به عنوان ابزاری قدرتمند برای پیش‌بینی نرخ جذب خاص (SAR) و ارزیابی خطرات ناشی از امواج می‌پردازد. روش پیشنهادی این مقاله (به کمک پیاده‏سازی پایتون)، شامل دو مرحله است تا بتوان به درک مناسبی از تاثیر امواج الکترومغناطیس رسید. https://hse.ihu.ac.ir/article_210760.html کلانشهر تهران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود در دامنه جنوبی البرز و تراکم بالای جمعیت و فعالیت‌های انسانی، همواره با مسئله آلودگی هوا مواجه بوده است. در این پژوهش، تأثیر برگزاری جشن باستانی چهارشنبه‌سوری بر غلظت و ترکیب شیمیایی ذرات معلق در هوای تهران طی اسفندماه ۱۴۰۳ مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های ساعتی و میانگین غلظت ذرات از ایستگاه‌های پایش سازمان حفاظت محیط زیست دریافت شد. همچنین نمونه‌برداری از ذرات با استفاده از فیلترهای فایبرگلاس و نمونه‌بردار با دبی 7/1 مترمکعب بر دقیقه انجام گردید. ویژگی‌های ریخت‌شناسی و عنصری ذرات با میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM-EDS) تعیین شد. نتایج نشان داد که میانگین غلظتPM10 در روز ۲۳ اسفند (یک روز پس از جشن) به ۱۰۲/۳۸ میکروگرم بر مترمکعب رسید که ۸۷ درصد نسبت به روز ۲۰ اسفند افزایش داشت و بیش از دو برابر حد استاندارد روزانه (۵۰ میکروگرم بر مترمکعب) بود. غلظت PM2.5 نیز در همین روز به ۵۴/۶۲ میکروگرم بر مترمکعب رسید که ۵۶ درصد بالاتر از حد مجاز (۳۵ میکروگرم بر مترمکعب) بود. آلودگی ناشی از PM2.5 به مدت ۷۲ ساعت در هوا باقی ماند. نسبتPM2.5 به PM10 از 05/0 در روزهای عادی به 55/0 در روزهای پس از جشن افزایش یافت که نشان‌دهنده سهم بالاتر ذرات ریز و خطرناک‌تر است. آنالیز شیمیایی ذرات نشان داد کربن (۳۴/۲٪) و اکسیژن (۴۸/۵ درصد) مجموعاً بیش از ۸۲ درصد جرم ذرات را تشکیل می‌دهند. حضور قابل‌توجه پتاسیم (۲/۱ درصد)، کلر (۳/۱۴ درصد) و کلسیم (۷/۲۸ درصد) تأییدکننده نقش اصلی مواد محترقه و زیست‌توده در آلودگی شب جشن است. https://hse.ihu.ac.ir/article_210757.html ترور شیمیایی، نوعی قتل پنهانی و تخصصی است که در آن با استفاده از سموم و روش‌های انتقال پیچیده، مرگی ایجاد می‌شود که طبیعی یا تصادفی به نظر برسد. با توجه به موقعیت حساس نظام جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا و پرچم‌داری مبارزه با استکبار جهانی و حمایت از مظلومین جهان، احتمال بکارگیری روش‌های ترور نامتعارف توسط دشمن به منظور حذف فیزیکی افراد مورد نظر قابل تصور است. حملات شیمیایی بخش اعظم این حوادث را تشکیل می‌دهند و نزدیک به 89% از کل رخدادهای شیمیایی، بیولوژیک، رادیولوژیک و هسته‌ای (CBRN) را در بر می‌گیرند. در این تحقیق به منظور مشخص نمودن نوع ترکیبات شیمیایی بکارگیری شده، تحلیل داده‌های جهانی در حوزه تروریسم شیمیایی، نحوه انتقال ماده شیمیایی به سوژه و انگیزه‌ها و بازدارنده‌ها در استفاده از عامل یا سلاح شیمیایی، به بررسی جامعی از سوابق عملیات‌ تروریستی با ترکیبات شیمیایی پرداخته شد. بدین منظور سوابق ترورهای شیمیایی بیان شده در منابع آشکار بررسی شد. همچنین به بررسی دامنه و تاریخچه بکارگیری این مواد شیمیایی مرگبار و ناتوان ‌کننده توسط دو سازمان اطلاعاتی مهم، یعنی آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و موساد اسرائیل پرداخته شد. نتایج بررسی موارد ذکر شده با رویکرد پدافند غیرعامل کمک شایان توجهی می‌تواند به حوزه‌های مختلف علمی و امنیتی نماید، از جمله برای محققان شیمی تجزیه ارائه راهکارهای شناسایی این ترکیبات شیمیایی در بافت‌های مختلف را تسهیل می‌کند. همچنین برای محافظین از شخصیت‌ها جنبه آموزشی دارد تا در مواجهه با نمونه‌های مشکوک موجب افزایش بازدارندگی و کاهش آسیب‌پذیری در مقابل تهدیدات دشمن گردند. https://hse.ihu.ac.ir/article_210761.html آفت‌کش‌ها به طور گسترده در تولید محصولات کشاورزی برای جلوگیری یا کنترل آفات، بیماری‌ها، علف‌های هرز و سایر عوامل بیماری‌زای گیاهی به منظور کاهش یا حذف تلفات عملکرد و حفظ کیفیت بالای محصول مورد استفاده قرار می‌گیرند. استفاده صحیح از آفت‌کش‌ها برای سلامت کشاورزان و حفاظت از محیط زیست بسیار مهم است. آفت‌کش‌ها معمولاً حاوی ترکیبات سمی هستند که در صورت تماس مداوم، می‌توانند مشکلاتی همچون مسمومیت حاد، بیماری‌های مزمن پوستی، اختلالات تنفسی و حتی سرطان‌زایی را در کارگران ایجاد کنند. با توجه به این خطرات، بررسی و اجرای استانداردهای ایمنی برای حفاظت از این گروه از کارگران ضروری است. این مقاله با هدف بررسی نقش آفت‌کش‌ها بر کشاورزان با روش تحلیلی-توصیفی و از طریق مطالعه مقالات مرتبط انجام شده است که به تحلیل خطرات ناشی از استفاده بی‌رویه و نامناسب آفت‌کش‌ها در محیط‌های کشاورزی پرداخته و اهمیت آموزش‌های ایمنی، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی، و بهبود فرآیندهای مدیریت آفت‌کش‌ها را مورد بحث قرار می‌دهد. همچنین، به ضرورت توسعه سیاست‌های حمایتی و فراهم آوردن محیط‌های کاری سالم برای کارگران کشاورزی اشاره می‌شود تا خطرات به حداقل برسد و سلامت کارگران در بلندمدت حفظ شود. برای محافظت از سلامت کشاورزان، محیط زیست و بهبود پایداری کنترل شیمیایی آفات، درک کمی از رفتار کشاورزان در استفاده از آفت‌کش‌ها بسیار مهم است. آموزش‌های چندرشته‌ای و مؤثرتر باید برای افزایش استفاده ایمن از آفت‌کش‌ها ارائه شود. این امر کارگران را قادر می‌سازد تا هنگام استفاده از آفت‌کش‌ها، رفتارهای آگاهانه‌تر و ایمن‌تری را اتخاذ کنند.