طراحی مدل مفهومی T5M و رتبه بندی مولفه ها و شاخص های سوانح و حوادث

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده ایمنی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد مهندسی ایمنی دانشکده ایمنی، دانشگاه جامع امام حسین (ع).تهران.ایران

چکیده

باتوجه‌به اهمیت روزافزون پیشگیری از سوانح و حوادث در محیط‌های کاری و ضرورت بهره‌گیری از رویکردهای تحلیلی کارآمد، طراحی مفهومی مدل T5M با هدف رتبه بندی مولفه ها و شاخص های سوانح و حوادث انجام شده است. پژوهش حاضر جزء تحقیقات توصیفی - پیمایشی است که به‌صورت میدانی انجام‌گرفته است. جامعه آماری این تحقیق را 65 نفر از کارشناسان ایمنی در حوزه بررسی و تجزیه و تحلیل سوانح و حوادث تشکیل می‌دهند و از میان آن ها، با استفاده از فرمول کوکران نمونه‌ای با حجم 56 نفر تعیین و به طور تصادفی انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده‌ها و اطلاعات، پرسشنامه‌ای با 42 سؤال شامل 6 سؤال باز و 36 سؤال طراحی شده بر اساس طیف لیکرت بود. روایی پرسشنامه به تأیید اساتید راهنما و مشاور درآمد و پایایی آن بر اساس ضریب آلفای کرونباخ سنجیده و عدد 91/0 بدست آمد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که مدل T5M می‌تواند به‌عنوان چارچوبی جامع و کاربردی برای تحلیل ریشه‌ای سوانح و حوادث در سازمان‌ها مورد استفاده قرار گیرد. نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها و رتبه‌بندی مؤلفه‌ها با استفاده از آزمون فریدمن، نشان داد که ابعاد مختلف مدل از اهمیت متفاوتی برخوردارند و توجه هم‌زمان به عوامل فنی، محیطی، انسانی و مدیریتی در پیشگیری مؤثر از حوادث نقش بسزایی دارد. در مجموع، مدل T5M قابلیت مناسبی برای شناسایی زمینه‌های خطر و طراحی اقدامات پیشگیرانه در اختیار مدیران ایمنی قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها